{"id":3724,"date":"2021-07-07T11:47:30","date_gmt":"2021-07-07T08:47:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/?p=3724"},"modified":"2021-07-07T11:48:18","modified_gmt":"2021-07-07T08:48:18","slug":"kopeklerde-kuduz-hakkinda-bilmeniz-gerekenler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/kopeklerde-kuduz-hakkinda-bilmeniz-gerekenler\/","title":{"rendered":"K\u00f6peklerde Kuduz Hakk\u0131nda Bilmeniz Gerekenler"},"content":{"rendered":"

Bilinen en eski hastal\u0131klardan biri olan kuduz her y\u0131l 59 bin ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 al\u0131yor. K\u00f6pek sahiplenme<\/a><\/strong><\/span> sonras\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gereken a\u015f\u0131lar aras\u0131nda en \u00f6nemli olan\u0131d\u0131r. Yasal olarak k\u00f6pe\u011finize yapt\u0131rmakta zorunlulu\u011funuz vard\u0131r.<\/p>\n

Yavru k\u00f6pek sahiplenme<\/a><\/strong><\/span> k\u00f6pe\u011finizin kuduz olmamas\u0131 i\u00e7in hem kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z hem k\u00f6pe\u011finiz i\u00e7in a\u015f\u0131lar\u0131 yapt\u0131r\u0131larak \u00f6nlem al\u0131nabilir. Gelin size kuduz hakk\u0131nda her \u015feyi <\/strong>a\u00e7\u0131klayal\u0131m.<\/p>\n

Kuduz nedir? <\/strong><\/p>\n

Kuduz, viral ve enfeksiyon \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan bir vir\u00fcst\u00fcr. Zoonotik (hayvanlardan bula\u015fan) bir hastal\u0131k olmas\u0131 sebebiyle risk kuduz olan hayvanlarla temasla ba\u015flar. \u00d6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131kt\u0131r. \u0130lk defa k\u00f6pek sahiplenme<\/a><\/strong><\/span> yapanlar\u0131n bu konuda hassasiyetlerinin olmas\u0131 gerekti\u011fini ve bu konuyu atlamamalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz.<\/p>\n

Kuduz Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n Tarihi <\/strong><\/p>\n

Kuduz insanl\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck belalar\u0131ndan biriydi. Daha \u00f6nce kuduz hastal\u0131\u011f\u0131 hayvanlar \u00fczerinde test edilmi\u015f lakin insan \u00fczerinde denenmemi\u015fti. 1885 y\u0131l\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck  \u00e7ocu\u011fun kuduz ta\u015f\u0131yan bir k\u00f6pek taraf\u0131ndan defalarca \u0131s\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerine” LOU\u0130S PASTEUR <\/strong>“ <\/strong>isimli bilim adam\u0131n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi kuduz a\u015f\u0131s\u0131 \u00e7ocu\u011fa uyguland\u0131 ve olumlu bir sonu\u00e7 al\u0131nd\u0131. Bunun \u00fczerine bu a\u015f\u0131 \u00fclkelere da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131 ve \u00fclkelerde kuduz merkezleri kuruldu. D\u00fcnya tarihini etkileyen bu hastal\u0131\u011fa bir fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmak i\u00e7in 28 Eyl\u00fcl d\u00fcnya kuduz g\u00fcn\u00fc <\/strong>ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Kuduz insan\u0131 nas\u0131l \u00f6ld\u00fcr\u00fcr?<\/strong><\/p>\n

sinirler yoluyla beyine ula\u015fan kuduz vir\u00fcs\u00fc beyinin mekanizmas\u0131n\u0131 bozarak koma , fel\u00e7 ve \u00f6l\u00fcme  g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n

Kuduzun Ka\u00e7 \u00c7e\u015fit Bula\u015fma Yolu Vard\u0131r?<\/h1>\n

Kuduz hayvandan hayvana, hayvandan insana, insandan insana, \u0130nsandan hayvana olmak \u00fczere 4 \u00e7e\u015fit bula\u015fma yolu vard\u0131r.<\/p>\n

Kuduz \u0130nsanlara Nas\u0131l Bula\u015f\u0131r ?<\/strong><\/p>\n

Kuduz <\/strong>olan hayvanlar\u0131n \u0131s\u0131rmas\u0131 salyalar\u0131n\u0131n mukozal( Ter d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131\/salg\u0131lar\u0131 ve kan\u0131n mukoza ile temas etmesi )temas ile insanlara bula\u015f\u0131r. Kuduz olan bir hayvan\u0131n t\u0131rnaklar\u0131yla size zarar vermesi ile de bula\u015fabilir. Bunun yan\u0131nda kuduz olan bir hayvan\u0131n et ve s\u00fct\u00fcn\u00fc t\u00fcketmek, kuduz hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanan bir insan ile yak\u0131n temasa girmek kuduz olman\u0131za neden olur. Bu gibi durumlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 di\u011fer bula\u015fma yollar\u0131nda da hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Kuduz Olan Hayvan Nas\u0131l Anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Kuduza yakalanm\u0131\u015f bir hayvan ortalama 3 g\u00fcn 1 hafta aral\u0131\u011f\u0131nda \u00f6l\u00fcr. Kuduz olan bir hayvanda \u015funlar\u0131  s\u0131ras\u0131yla g\u00f6zlemleriz: <\/strong><\/p>\n

    \n
  • Davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f, \u0131s\u0131r\u0131k b\u00f6lgesini \u0131s\u0131rma t\u0131rmalama<\/li>\n
  • \u00dcrkek ve korkak olmak, yabanc\u0131 cisimlere ilgisinin artmas\u0131, s\u0131k s\u0131k idrar yapma, yara yerini ka\u015f\u0131ma, g\u00f6zlerde irile\u015fme ve k\u0131zarma, genelde hasta olan hayvan lo\u015f \u0131\u015f\u0131k olan yerlerde durmay\u0131 sever, h\u0131r\u00e7\u0131nla\u015fma, emir dinlememe, cesaret patlamas\u0131 (g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her canl\u0131ya korkmadan sald\u0131r\u0131rlar)<\/li>\n
  • K\u0131sm\u0131 fel\u00e7 ge\u00e7irip ses tonunda de\u011fi\u015fiklik, salya art\u0131\u015f\u0131, denge kayb\u0131<\/li>\n
  • Tam fel\u00e7 ard\u0131ndan da \u00f6l\u00fcm<\/li>\n<\/ul>\n

    Kuduz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz hayvan\u0131 veya kuduz olan bir hayvan\u0131 tam anlam\u0131yla te\u015fhis edebilecek ki\u015fi bir veteriner hekimdir. Gerek g\u00f6zlem gerekte test yaparak teyit edebilir. Kuduz olan hayvan \u00f6lm\u00fc\u015f ise gerekli testler yaparak \u00f6l\u00fcm sebebinin kuduz oldu\u011fu anla\u015f\u0131labilir. Kuduz olan hayvan bir yarasa ise kuduzdan \u00f6lmez. Yarasalar hastal\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olarak v\u00fccutlar\u0131nda ta\u015f\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n

    Kuduz hangi hayvanlardan bula\u015f\u0131r?<\/strong><\/p>\n

    kuduz ba\u015fl\u0131ca bu hayvanlardan bula\u015fabilir; kurt, \u00e7akal, tilki , ay\u0131, s\u0131rtlan ,k\u00f6pek, kedi, inek, domuz, e\u015fek, yarasa  vb. hayvanlardan bula\u015fabilir. Asl\u0131nda kuduz vah\u015fi hayvanlarda bulunur lakin bu hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015f\u0131c\u0131 olmas\u0131 nedeni ile evcil hayvanlar\u0131n\u0131za bula\u015fabilir ve evcil hayvanlar\u0131n\u0131zdan da size bula\u015fabilir.<\/p>\n

    Kuduz hangi hayvanlardan bula\u015fmaz? <\/strong><\/p>\n

    Y\u0131lan, ku\u015f, tavuklar, fareler, hamster, tav\u015fan, kertenkele gibi hayvanlardan bula\u015fmaz.<\/p>\n

    Is\u0131r\u0131ld\u0131m, t\u0131rmaland\u0131m, salya ile temasta bulundum  ne yapmam gerekiyor?<\/strong><\/p>\n

    Bu durumda yapman\u0131z gereken baz\u0131 \u015feyler var;<\/p>\n

      \n
    1. Temas b\u00f6lgesini hemen bol su ve sabun ile y\u0131kay\u0131n. G\u00f6z, a\u011f\u0131z, burun ile salya temas\u0131 var ise su ile y\u0131kanmal\u0131d\u0131r.(3 ile 5 dakika y\u0131kaman\u0131z \u00f6nerilir)<\/li>\n
    2. Alkol veya tent\u00fcrdiyot  ile yara ve t\u0131rmalanma b\u00f6lgelerini y\u0131kand\u0131ktan sonra temizlenmesi laz\u0131m.<\/li>\n
    3. Kuduz \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131kt\u0131r kesinlikle hafife al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Gerekli temizlemeyi yapt\u0131ktan sonra vakit kaybetmeden sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131 , kuduz a\u015f\u0131s\u0131 merkezi , hastanelerin acil servisine gidiniz. Hekim kanaat\u0131 ile a\u015f\u0131 olunuz . A\u015f\u0131 olduktan sonra size size bir a\u015f\u0131 takvimi verilecektir. Takvim g\u00fcnlerinde a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 olmay\u0131 unutmay\u0131n.<\/li>\n<\/ol>\n

       <\/strong><\/p>\n

       <\/strong>Hayvan\u0131m\u0131 kuduzdan nas\u0131l koruyabilirim?<\/strong><\/p>\n

      Hayvanlar\u0131n\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in her zaman bir veteriner hekimle ileti\u015fimde olman\u0131z gerekiyor. Hayvan\u0131n\u0131za mutlaka kuduz a\u015f\u0131s\u0131 yapt\u0131rmal\u0131 ve di\u011fer hayvanlar ile temas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamal\u0131s\u0131n\u0131z. E\u011fer hayvan\u0131n\u0131z ba\u015fka bir hayvan taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya u\u011frar yaralan\u0131r veya temasta bulunur ise di\u011fer hayvan\u0131n \u00f6\u011frenebilirseniz kuduz a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 e\u011fer ba\u015f\u0131 bo\u015f bir hayvan ise hayvan\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fcvenli bir yere kapat\u0131p veteriner hekimlerle g\u00f6r\u00fc\u015fmelisiniz.<\/p>\n

      Koruyucu A\u015f\u0131lama ve Maruz Kald\u0131ktan Sonra A\u015f\u0131lanma?<\/strong><\/p>\n

      Baz\u0131 insanlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 mesleklerden \u00f6t\u00fcr\u00fc daha \u00e7ok risk alt\u0131ndad\u0131r. Veteriner, Veteriner teknikeri, hayvan bar\u0131naklar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar, kuduz vir\u00fcs\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015fan bilim insanlar\u0131, hayvan terbiyecisi vb. meslek gruplar\u0131n\u0131n kuduza maruz kalmadan koruyucu a\u015f\u0131 yapmalar\u0131 laz\u0131md\u0131r. Bu ki\u015filer a\u015f\u0131 yapt\u0131ktan sonra 1.dozdan 7 g\u00fcn sonra ve 1. dozdan 21 veya 28 g\u00fcnde a\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131rlar. Verilen a\u015f\u0131 karnesindeki g\u00fcnlere uyunuz.<\/p>\n

      Kuduz veya kuduzdan \u015f\u00fcphelenilen hayvanlarla temasta bulunan yani maruz kalan ki\u015finin a\u015f\u0131 takvimi de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermektedir. Bu durum ki\u015finin vir\u00fcse maruz kalma derecesinden ki\u015fide bulunan bir tak\u0131m hastal\u0131klara kadar de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermektedir. Yani vir\u00fcse maruz kalan (bir \u00e7ok yerinden \u0131s\u0131r\u0131larak)<\/p>\n

      bir ki\u015fi gerekli kurulu\u015fa gitti\u011finde bir ka\u00e7 a\u015f\u0131 olabilirken ilk dozda. Maruz kalan (t\u0131rmalanma) di\u011fer bir ki\u015fiye ise hekim bir doz a\u015f\u0131n\u0131n yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 diyebilir. Size ortalama bir bilgi vermek gerekir ise kuduza maruz kalm\u0131\u015f bir ki\u015finin hemen 1 doz sonras\u0131nda 1.doz \u00fczerinden 3, 7 ve 14 g\u00fcn ge\u00e7tikten sonra a\u015f\u0131lama yap\u0131l\u0131r. Zaten ilk doz a\u015f\u0131y\u0131 yapt\u0131ktan sonra size bir a\u015f\u0131 karnesi verilecektir bu karnede ki belirtilen g\u00fcnlerde gidip a\u015f\u0131n\u0131z\u0131 olunuz.<\/p>\n

      E\u011fer Hayvan Kuduz De\u011fil \u0130se A\u015f\u0131 Beni Hasta Eder Mi?<\/strong><\/p>\n

      Kuduz a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7erisindeki bulunan kuduz vir\u00fcs\u00fc \u00f6l\u00fcd\u00fcr bu nedenle sizi kuduz yapmaz.<\/p>\n

      Kuduz A\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Yan Etkileri Nelerdir?<\/strong><\/p>\n

      Yan etkiler her insanda olu\u015fmaz ama elbette ki baz\u0131 insanlarda yan etkiler g\u00f6z\u00fckebilir. Yan etkileri a\u015fa\u011f\u0131daki gibi tan\u0131mlayabiliriz;<\/p>\n

        \n
      1. Hafif yan etkiler; A\u015f\u0131 yap\u0131lan b\u00f6lgede a\u011fr\u0131, ka\u015f\u0131nt\u0131, \u015fi\u015flik, k\u0131zar\u0131kl\u0131k, \u015fiddetli ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, mide bulant\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi<\/li>\n
      2. Orta derece yan etkiler; Kurde\u015fen, eklem a\u011fr\u0131s\u0131, ate\u015f,<\/li>\n
      3. Y\u00fcksek derecede yan etkiler; \u00c7ok y\u00fcksek ate\u015f, al\u0131\u015fmad\u0131k davran\u0131\u015f<\/li>\n<\/ol>\n

        Yukar\u0131daki yan etkilerini g\u00f6rebilirsiniz. E\u011fer yan etkilere maruz kald\u0131ysan\u0131z veya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan \u015f\u00fcphe ediyorsan\u0131z. 1-1-2 acil servisi aray\u0131p yard\u0131m ve bilgi isteyebilirsiniz. Yukar\u0131daki verilen yan etkileri g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez direkt yard\u0131ma ihtiyac\u0131n\u0131z var anlam\u0131na gelmez ama ciddi sorunlar olu\u015fturabilecek durumlarda yard\u0131m almaktan \u00e7ekinmeyiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Bilinen en eski hastal\u0131klardan biri olan kuduz her y\u0131l 59 bin ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 al\u0131yor. K\u00f6pek sahiplenme sonras\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gereken a\u015f\u0131lar aras\u0131nda en \u00f6nemli olan\u0131d\u0131r. Yasal olarak k\u00f6pe\u011finize yapt\u0131rmakta zorunlulu\u011funuz vard\u0131r. Yavru k\u00f6pek sahiplenme k\u00f6pe\u011finizin kuduz olmamas\u0131 i\u00e7in hem kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z hem k\u00f6pe\u011finiz i\u00e7in a\u015f\u0131lar\u0131 yapt\u0131r\u0131larak \u00f6nlem al\u0131nabilir. Gelin size kuduz hakk\u0131nda her \u015feyi a\u00e7\u0131klayal\u0131m. Kuduz nedir?  Kuduz, viral ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1293,1294,1292],"class_list":["post-3724","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-kopek","tag-kopek-sahiplenme","tag-kuduz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3724"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3727,"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3724\/revisions\/3727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ademocut.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}